Karolina Bednarz
„Kwiaty w pudełku”

Więk­szość z nas koja­rzy Japo­nię z nowo­cze­sno­ścią, este­ty­ką zen, nowo­cze­sny­mi tech­no­lo­gia­mi i popkul­tu­rą. Karo­li­na Bed­narz w swo­im repor­ta­żu „Kwia­ty w pudeł­ku” bru­tal­nie, ale i z wiel­ką wraż­li­wo­ścią, roz­bi­ja ten wyide­ali­zo­wa­ny obraz. Autor­ka sku­pia się na sytu­acji kobiet w Kra­ju Kwit­ną­cej Wiśni poka­zu­jąc, że pod war­stwą nowo­cze­sno­ści i porząd­ku kry­je się sztyw­ny patriar­chat, któ­ry wię­zi miesz­kan­ki Japo­nii w cia­snych ramach spo­łecz­nych ocze­ki­wań. „Kwia­ty w pudeł­ku” to książ­ka, z któ­rej wyła­nia się obraz kra­ju, w któ­rym tra­dy­cyj­ne role spo­łecz­ne mają się wyśmie­ni­cie i naj­praw­do­po­dob­niej jesz­cze dłu­go tak będzie.

W upstrzo­nej kolo­ra­mi japoń­skiej tele­wi­zji kil­ku­na­sto­let­nie gwiaz­dy popu mówią bez cie­nia wąt­pli­wo­ści „Nie­za­męż­ne kobie­ty po trzy­dzie­st­ce to prze­gra­ne psy”

Tytu­ło­we „kwia­ty w pudeł­ku” to meta­fo­ra japoń­skich kobiet: mają być pięk­ne, mil­czą­ce i ide­al­nie dopa­so­wa­ne do wyzna­czo­nej im roli. Mają być kawa­iii. Bed­narz odda­je głos swo­im boha­ter­kom – od stu­den­tek, przez pra­cow­ni­ce kor­po­ra­cji, aż po senior­ki. Każ­da z tych histo­rii to inny odcień sys­te­mo­wej opre­sji: dys­kry­mi­na­cja na ryn­ku pra­cy, pre­sja szyb­kie­go zamąż­pój­ścia czy brak wspar­cia po uro­dze­niu dziec­ka. Niby Japo­nia szczy­ci się tym, że jest kra­jem moc­no roz­wi­nię­tym, ale w kwe­stiach rów­no­upraw­nie­nia nadal jest dale­ko w tyle. Mło­de Japon­ki nadal mają sły­szą, że jako kobie­ty mają jeden, naj­waż­niej­szy cel – zostać żoną i mat­ką. Dopie­ro wte­dy będą w peł­ni wartościowe,

Boha­ter­ki książ­ki opo­wia­da­ją o sobie, swo­ich mat­kach i bab­ciach. O tym, jak nie­wie­le się zmie­ni­ło przez poko­le­nia. Nawet jeśli obec­nie kobie­ty pra­cu­ją zawo­do­wo, to nie uby­wa im od tego obo­wiąz­ków w domu. To na nich spo­czy­wa cię­żar wycho­wa­nia dzie­ci, opie­ki nad star­szy­mi i pro­wa­dze­nia domu, pod­czas gdy męż­czyź­ni reali­zu­ją się w kul­tu­rze sala­ry­ma­nów, koń­cząc dzień na obo­wiąz­ko­wym drin­ku z sze­fem. A do tego muszą zno­sić nie­jed­no­krot­nie prze­moc i upokorzenie.

Prze­moc sek­su­al­na w Japo­nii to pro­blem tak ogrom­ny, że wpro­wa­dzo­no osob­ne prze­dzia­ły w pocią­gach tyl­ko dla kobiet, a i tak wie­le dziew­czy­nek boi się iść do szko­ły, jeśli musi tam dotrzeć samo­dziel­nie. Na każ­dym kro­ku nara­żo­ne są na chi­kan, czy­li mole­sto­wa­nie w środ­kach komu­ni­ka­cji. Cho­ciaż rząd pró­bu­je w jakiś spo­sób niby reago­wać na ten pro­blem, nadal jest to za mało. Pew­nie dla­te­go, że w rzą­dzie zna­czą­cą więk­szość sta­no­wią mężczyźni.

Karo­li­na Bed­narz pisze w swo­jej książ­ce nie tyl­ko o kobie­tach. Przy oka­zji poru­sza tak­że pro­ble­my bez­dom­no­ści, przy­wią­za­nia do tra­dy­cji, ogrom­nych pre­sji spo­łecz­nych i edu­ka­cji. Bo cho­ciaż to kobie­ty są tą naj­więk­szą dys­kry­mi­no­wa­ną gru­pą, to nie są jedyne.

Autor­ka szu­ka przy­czyn obec­nej sytu­acji w histo­rii i kul­tu­rze. Czy to, że jed­ni z naj­bar­dziej uzna­wa­nych twór­ców drze­wo­ry­tów uka­zy­wa­li sce­ny gwał­tu i prze­mo­cy nie jest bez zna­cze­nia? Albo to, że kobie­ty nadal nie mają wstę­pu do naj­święt­szych miejsc w kraju?

Nie jest łatwo żyć w Japo­nii – taki wnio­sek poja­wia się po lekturze.